Flokët gri janë një shenjë dalluese e pashmangshme e plakjes. Është një kujtesë vizuale e viteve që kalojnë dhe të gjitha ndryshimeve trupore që e shoqërojnë atë.
Por kërkimet shkencore në zhvillim e sipër po e sfidojnë këtë rrëfim të thjeshtë – duke zbuluar se ato fije gri në kokat tona mund të jenë një shenjë e jashtme e mbrojtjes së ndërlikuar të trupit tonë kundër kancerit.
Një studim i ri në minj ka zbuluar mënyrat e jashtëzakonshme se si trupat tanë menaxhojnë dëmtimin qelizor, një proces kyç si në plakje ashtu edhe në kancer. Gjatë plakjes, dëmtimi qelizor gradualisht dobëson dhe prish funksionin e qelizave. Në kancer, qelizat e pariparuara ose të dëmtuara mund të shkaktojnë rritje anormale dhe formimin e tumorit. Puna këtu ka nxjerrë në pah një lidhje të habitshme midis humbjes së pigmentit në flokët tanë dhe mekanizmave që mund të mbajnë larg kanceret vdekjeprurëse.
Qelizat staminale të melanociteve janë në zemër të këtij zbulimi. Këto qeliza jetojnë thellë brenda folikulave dhe shërbejnë si një rezervuar për melanocitet – qelizat që prodhojnë pigmente përgjegjëse për ngjyrën e flokëve dhe lëkurës.
Në rrethana normale, qelizat tona staminale melanocite i rimbushin këto qeliza prodhuese të pigmentit nëpërmjet rigjenerimit ciklik, një proces i karakterizuar nga faza të përsëritura të aktivitetit, pushimit dhe ripërtëritjes në sinkron me ciklet natyrore të rritjes dhe rënies së flokëve. Kjo siguron një furnizim të qëndrueshëm me pigment dhe kështu një ngjyrë të gjallë të flokëve gjatë pjesës më të madhe të jetës sonë.
Por çdo ditë, qelizat tona i nënshtrohen sulmeve ndaj ADN-së së tyre (materiali gjenetik brenda qelizave tona) nga burime të tilla si rrezatimi ultravjollcë, ekspozimi ndaj kimikateve dhe madje edhe procesi ynë i metabolizmit qelizor. Ky dëmtim qelizor kontribuon si në plakje ashtu edhe në rrezikun e kancerit – siç është melanoma, një lloj kanceri i lëkurës.
Ky studim i ri hedh dritë mbi atë që ndodh kur qelizat burimore të melanociteve thellë brenda vendndodhjes mbështetëse të folikulës së flokëve pësojnë dëmtime të ADN-së, veçanërisht një lloj dëmtimi të quajtur këputje e fijeve të dyfishta.
Kur kjo ndodh, qelizat burimore të melanociteve mund t’i nënshtrohen një procesi të quajtur “seno-diferencim”. Në thelb, kjo do të thotë që qelizat burimore piqen në mënyrë të pakthyeshme në qeliza pigmenti, pastaj zhduken nga grupi i qelizave burimore, duke çuar në shfaqjen graduale të thinjave në flokët tanë.
Ky proces mbrojtës rregullohet fort nga rrugët e brendshme të sinjalizimit të cilat lejojnë qelizat të komunikojnë me njëra-tjetrën. Duke hequr këto qeliza të pjekura nga popullata e qelizave burimore, kjo parandalon akumulimin dhe përhapjen e mundshme në të ardhmen të mutacioneve gjenetike ose ndryshimeve të ADN-së që mund të nxisin kancerin.
