Nga shmangia e vazhdueshme e kontaktit me sy deri te një vështrim tepër i fortë dhe i pandërprerë, disa sjellje që i bëjmë pa e kuptuar mund të krijojnë distancë me bashkëbiseduesin, edhe kur qëllimi ynë është krejt i kundërt.
Kontakti me sy mund të duket si një element i vogël i komunikimit, por mënyra se si e shikojmë personin përballë nesh mund të përcjellë shumë informacione rreth interesimit, vetëbesimit dhe qëndrimit që kemi ndaj tij.
Një kontakt i ekuilibruar me sy mund të japë ndjesinë e sigurisë dhe besimit, ndërsa shmangia e vazhdueshme ose një vështrim tepër intensiv mund të transmetojë një mesazh krejt tjetër nga ai që synojmë.
Lajmi pozitiv është se kontakti me sy nuk është diçka që duhet patjetër të vijë natyrshëm. Bëhet fjalë për një aftësi sociale që mund të ushtrohet dhe të përmirësohet me kalimin e kohës.
1. E shmangim krejtësisht kontaktin me sy
Për disa njerëz, shikimi i drejtpërdrejtë në sy mund të jetë i parehatshëm për shkak të ndrojtjes, emocioneve të forta ose ankthit social. Megjithatë, personi tjetër nuk e di domosdoshmërisht arsyen e vërtetë dhe mund ta interpretojë shmangien e shikimit si mungesë interesi, pasiguri apo edhe si mungesë sinqeriteti.
Por është e rëndësishme të mos nxirren përfundime të menjëhershme. Shmangia e kontaktit me sy nuk është dëshmi se një person po fsheh diçka. Një element i vetëm i gjuhës së trupit nuk është i mjaftueshëm për të përcaktuar qëllimet apo ndjenjat e dikujt.
2. E mbajmë shikimin shumë gjatë dhe në mënyrë intensive
Një bisedë e zakonshme dhe e natyrshme përfshin momente kur shikojmë bashkëbiseduesin në sy, por edhe pauza të shkurtra kur vështrimi largohet.
Kur kontakti me sy bëhet i pandërprerë dhe tepër intensiv, personi tjetër mund të ndihet i vëzhguar ose nën presion.
Një vështrim i ngulur për një kohë të gjatë mund të interpretohet gjithashtu si shenjë nervozizmi, zemërimi, kërcënimi apo agresiviteti. Prandaj, rritja e kontaktit me sy nuk do të thotë automatikisht se komunikimi bëhet më i mirë.
3. E zhvendosim shikimin te balli, duart apo pjesë të tjera të trupit
Njerëzit që ndihen në siklet kur duhet të shikojnë dikë drejtpërdrejt në sy mund të përpiqen ta zhvendosin vështrimin te balli, duart ose pjesë të tjera të trupit.
Kjo sjellje mund t’i japë bashkëbiseduesit përshtypjen se nuk po e dëgjojmë me vëmendje ose se jemi më të fokusuar në pamjen e tij fizike sesa në atë që po thotë.
Situata mund të bëhet veçanërisht e sikletshme nëse personi tjetër e vëren se shikimi përsëritet vazhdimisht në një pjesë të caktuar të trupit.
4. E lëmë vështrimin të endet nëpër ambient
Nëse gjatë një bisede vazhdimisht shikojmë telefonin, derën, dyshemenë ose objektet që ndodhen rreth nesh, kjo mund të perceptohet si shpërqendrim, nervozizëm ose si një shenjë se dëshirojmë që biseda të përfundojë sa më shpejt.
Edhe në rastet kur në të vërtetë jemi duke dëgjuar me vëmendje, mënyra se si sillemi ka rëndësi, sepse komunikimi nuk përcaktohet vetëm nga ajo që mendojmë, por edhe nga mënyra se si sjellja jonë perceptohet nga personi tjetër.
5. Nuk marrim parasysh ndryshimet kulturore
Kontakti me sy nuk interpretohet në të njëjtën mënyrë në të gjitha kulturat.
Në shumë shoqëri perëndimore, shikimi i drejtpërdrejtë në sy lidhet me vetëbesimin, interesimin dhe sinqeritetin. Në kultura të tjera, një kontakt shumë i gjatë me sy mund të shihet si mungesë respekti ose si sjellje sfiduese, veçanërisht kur bëhet fjalë për persona më të moshuar apo figura që kanë autoritet.
Për këtë arsye, gjuha e trupit nuk duhet interpretuar jashtë rrethanave. Kultura, marrëdhënia mes njerëzve dhe situata në të cilën ndodh komunikimi mund të ndikojnë shumë në kuptimin e një gjesti.
6. Kur jemi në grup, fokusohemi vetëm te një person
Kur një bisedë zhvillohet mes disa njerëzve, mund të ndodhë që vëmendjen vizuale ta përqendrojmë vetëm te personi që njohim më mirë ose pranë të cilit ndihemi më të lirshëm.
Megjithatë, kjo mund t’i bëjë pjesëmarrësit e tjerë të ndihen të anashkaluar ose të përjashtuar nga diskutimi.
Në një bisedë në grup, shpërndarja e natyrshme e kontaktit me sy mes të gjithë pjesëmarrësve tregon se secili prej tyre është pjesë e komunikimit dhe se mendimi i tij po merret parasysh.
Sa kontakt me sy është në të vërtetë i mjaftueshëm?
Shpesh përmendet i ashtuquajturi rregulli 50/70, sipas të cilit kontakti me sy duhet të jetë afërsisht 50 për qind gjatë kohës kur flasim dhe rreth 70 për qind kur dëgjojmë.
Megjithatë, kjo nuk duhet konsideruar si një formulë matematikore që duhet matur me sekonda.
Ajo që ka më shumë rëndësi është ruajtja e një ekuilibri të natyrshëm: të mos e mbajmë shikimin të ngulur vazhdimisht te personi përballë, por njëkohësisht të mos e shmangim atë gjatë gjithë bisedës.
Për njerëzit që ndihen në siklet gjatë kontaktit të drejtpërdrejtë me sy, mund të jetë e dobishme edhe e ashtuquajtura “metoda e trekëndëshit”. Në vend që vështrimi të fiksohet vazhdimisht në bebëzat e syve, ai mund të lëvizë në mënyrë natyrale mes dy syve dhe gojës së bashkëbiseduesit.
Kontakti me sy bëhet edhe më natyral kur shoqërohet me elemente të tjera të gjuhës së trupit, si tundja e kokës në shenjë miratimi, një buzëqeshje e lehtë dhe orientimi i trupit drejt personit me të cilin po flasim.
Në fund, qëllimi nuk është ta shikojmë dikë sa më gjatë në sy. E rëndësishme është të krijojmë një ritëm të natyrshëm të kontaktit vizual, i cili tregon interes, vëmendje dhe respekt, pa bërë që personi tjetër të ndihet i vëzhguar ose nën presion.
