Ambasadori i Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar, Uran Ferizi, ka kritikuar ashpër mënyrën se si një pjesë e politikës dhe medias britanike vazhdon ta trajtojë komunitetin shqiptar, veçanërisht duke iu referuar kalimeve me varka të vogla drejt Britanisë në vitin 2022.
Ferizi ka argumentuar se vala e mbërritjeve të shqiptarëve në atë periudhë ishte një fenomen real, por i jashtëzakonshëm dhe jetëshkurtër. Sipas tij, megjithatë, disa aktorë të krahut të djathtë politik dhe media britanike vazhdojnë ta paraqesin komunitetin shqiptar përmes ngjarjeve të katër viteve më parë.
Ai i ka bërë thirrje partisë Reform UK, të drejtuar nga Nigel Farage, që të ndalë atë që e ka cilësuar si “Albanian-spotting”, pra përqendrimin e vazhdueshëm te shqiptarët si grup emigrantësh.
Ambasadori ka ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi politikën britanike të vizave në atë periudhë. Sipas tij, shqiptarët përballeshin me një përqindje më të ulët miratimi të vizave krahasuar me shtetet e tjera të Ballkanit, gjë që mund t’i ketë bërë disa persona të cenueshëm ndaj kontrabandistëve dhe trafikantëve.
Zyra e Ferizit ka përgatitur një raport prej 10 faqesh, i cili mbështetet kryesisht në të dhënat e Ministrisë së Brendshme britanike dhe Migration Observatory të Universitetit të Oksfordit.
Sipas raportit, gjatë vitit 2022 Kanalin Anglez e kaluan 12,658 shtetas shqiptarë. Megjithëse bëhej fjalë për një rritje të jashtëzakonshme, kjo shifër përbënte rreth 1 për qind të migrimit të përgjithshëm afatgjatë në Britani gjatë atij viti.
Në vitet pasuese, numri i mbërritjeve të shqiptarëve ra ndjeshëm. Analiza e ambasadës sugjeron gjithashtu se pjesa më e madhe e personave që mbërritën gjatë asaj vale tashmë janë larguar nga Britania.
Ferizi, i cili e njeh nga afër realitetin britanik, pasi në adoleshencë kishte hyrë ilegalisht në vend dhe disa vite më vonë kishte studiuar matematikë në Universitetin e Oksfordit, ka thënë se mënyra se si vazhdon të flitet për shqiptarët i duket e ekzagjeruar.
Sipas tij, një grup i vogël, por shumë aktiv, në politikën dhe median britanike ka vazhduar ta mbajë gjallë narrativën për “krizën shqiptare të emigracionit”, edhe pse të dhënat zyrtare tregojnë se ajo valë ka përfunduar.
Ambasadori ka theksuar se kontakti i drejtpërdrejtë me shqiptarët mund të ndryshojë perceptimet negative. Ai ka treguar edhe për pjesëmarrjen e tij në një konferencë të Reform UK, ku, pas një diskutimi joformal, pjesëmarrësit në tavolinën e tij kishin ndryshuar qëndrimin ndaj tij.
Ferizi ka kritikuar gjithashtu qasjen e politikanëve konservatorë dhe të disa zyrtarëve qeveritarë, duke pretenduar se ata mund të jenë më të interesuar të ndjekin narrativat e partive si Reform UK sesa të analizojnë faktet dhe statistikat.
Një tjetër pikë e rëndësishme e raportit lidhet me refuzimin e vizave. Sipas të dhënave të paraqitura nga ambasada, aplikantët shqiptarë për viza britanike kishin një normë miratimi prej 65.5 për qind gjatë periudhës 2018–2025, ndërsa për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor kjo normë ishte rreth 90 për qind.
Në të njëjtën periudhë, më shumë se 70 mijë aplikime shqiptare për viza janë refuzuar.
Ferizi ka kërkuar që lidhja mes rrugëve të ligjshme dhe atyre të parregullta të migrimit të analizohet më thellë. Sipas tij, kur mundësitë për të hyrë në mënyrë të rregullt në një vend janë tepër të kufizuara, nuk mund të trajtohen rrugët ilegale sikur nuk kanë asnjë lidhje me njëra-tjetrën.
Megjithatë, raporti nuk pretendon se refuzimet e vizave kanë qenë shkaku i drejtpërdrejtë i rritjes së kalimeve të Kanalit Anglez. Ai vetëm ngre mundësinë që kufizimi i rrugëve të ligjshme mund t’i ketë bërë disa të rinj shqiptarë më të ekspozuar ndaj kontrabandistëve dhe trafikantëve.
“Rritja ishte reale”, ka theksuar Ferizi, por sipas tij ajo ishte e jashtëzakonshme dhe e përkohshme, ndërsa debati britanik vazhdon t’i trajtojë shqiptarët sikur viti 2022 të mos ketë përfunduar.
Ambasadori ka kritikuar edhe mënyrën se si një pjesë e mediave britanike raportojnë për komunitetin shqiptar. Ai ka kundërshtuar veçanërisht pretendimet se shqiptarët paraqesin një komunitet të lidhur gjerësisht me kriminalitetin.
Ferizi ka reaguar ndaj një raportimi të vitit 2024, ku pretendohej se një në 50 shqiptarë në Britani ndodhej në burg dhe se kjo ishte norma më e lartë krahasuar me çdo kombësi tjetër.
Sipas tij, statistikat e tilla duhet të analizohen duke marrë parasysh faktorë si mosha, gjinia dhe elementë të tjerë demografikë. Ai argumenton se, kur këta faktorë merren në konsideratë, norma ndryshon ndjeshëm.
Në thelb, Ferizi kërkon që debati për shqiptarët në Britani të mbështetet më shumë në të dhëna dhe më pak në stereotipe apo tituj sensacionalë.
